In onze regio wonen veel arbeidsmigranten die ook in onze regio werkzaam zijn. Enkele jaren geleden was amper goed zicht op hoeveel arbeidsmigranten er nu werkelijk zijn en ook hoe de woonomstandigheden waren van deze, toch kwetsbare, groep.
Inmiddels begint er meer grip te komen op arbeidsmigranten. Locaties waar arbeidsmigranten wonen dienen bij de gemeente gemeld te zijn sinds vorig jaar en er lopen trajecten om deze locaties te legaliseren mits aan strenge voorwaarden wordt voldaan.
Recent hebben we een bezoek gebracht aan de regio Venlo om kennis te nemen hoe daar wordt omgegaan met problematiek omtrent arbeidsmigranten. De regio Venlo telt een enorm aantal van ca 55.000 arbeidsmigranten op ruim 200.000 inwoners. Deze zijn vaak werkzaam in de grote distributiecentra en tuinbouwbedrijven die de omgeving van Venlo kent. Met deze aantallen kwam ook veel overlast naar voren zoals uitbuiting, over-bewoning van panden en zwervers die op straat kwamen te staan bij ontslag.
Om grip en regie te krijgen op deze problematiek heeft Venlo een 9 sporen aanpak opgestart waarbij de volgende punten prioriteit hebben gekregen:
- Arbeidsmigranten moeten zich inschrijven als ze langer dan 4 maanden werkzaam zijn
- Er is een app opgesteld in verschillende talen waar veel praktische informatie in staat
- Er is een gratis en goede gezondheidszorg die ook beschikbaar is in hun eigen taal
- Uitgevallen mensen worden teruggeleid in het arbeidsproces
Venlo heeft er uiteindelijk voor gekozen om grotere locaties toe te staan buiten het stadscentrum. Zo is er ten noorden Venlo een grote locatie gerealiseerd met 3000 bedden. Het voordeel van zulke grote locaties is dat er beter zicht is op de woonomstandigheden en minder anonimiteit. Daarnaast wordt er minder in de stad gezworven wat zorgt voor minder overlast.
De locatie bestaat nu al een tijdje en zorgt voor weinig overlast. In het begin waren er veel klachten over afval, lopen langs wegen en het vissen in open wateren. In samenwerking met een klankbordgroep uit de omgeving is hier uiteindelijk goed invulling aan gegeven. Het loopt nu prima en de locatie is goed gevuld, vooral voor het zogenaamde ‘short stay’ waarbij mensen maar enkele maanden tot een half jaar in Nederland werkzaam zijn.
In tegenstelling tot het succes van de locatie is de Provincie Limburg geen voorstander van dit soort grootschalige locaties in het buitengebied. De Provincie ziet liever de arbeidsmigranten verdeeld in bebouwd gebied zodat deze beter kunnen integreren. Het punt is echter dat vooral short stay arbeidsmigranten helemaal niet op zoek zijn naar integratie. Die willen niet in een wijk wonen en al helemaal niet in een huis met veel onderhoud. Die willen zich concentreren op hun werk en niet teveel nevenzaken erlangs. Het percentage short stay is nog steeds veruit in de meerderheid.
Binnen de grote locatie is alles aanwezig waar de short-stay arbeidsmigranten naar op zoek zijn. Zo zijn er voldoende voorzieningen zoals een supermarkt en ruimte om te sporten. Er is voldoende ruimte en de accommodaties zijn voor maximaal 4 personen ruim opgezet.
De conclusie uit Venlo is dat het regionaal ontwikkelen van een of enkele grote locaties verlichting kan geven op de krapte voor huisvesting van arbeidsmigranten en daarmee ook op huisvesting in algemeenheid. Met de juiste voorzieningen sluit dit soort locaties ook aan op de wensen van de arbeidsmigranten zelf. Met capaciteit op grotere locaties kan ook gehandhaafd worden op misstanden van huisvesting omdat er dan alternatieve opvanglocaties zijn.
Uiteindelijk is de verwachting dat de locaties van tijdelijke aard zijn omdat robotisering een kans biedt om de werkzaamheden van arbeidsmigranten uiteindelijk voor een groot deel over te nemen is. Tot die tijd zullen we het samen regionaal goed moeten inrichten.
