Als kleine gemeente werken we op veel fronten samen met andere gemeentes. Het ene samenwerkingsverband als een verplichting, zoals de omgevingsdienst, de veiligheidsregio en de metropoolregio. En de andere naar eigen keuze zoals bijvoorbeeld de peelgemeenten voor WMO en zorg en een 10 voor de jeugd voor jeugdzorg.
Al deze organisatie, gemeenschappelijke regelingen genoemd, maken jaarlijks al vroeg in het jaar een financiele doorkijk naar het opvolgende jaar voor de benodigde budgetten. Dit is nodig omdat deze input als basis dient voor de kadernota van onze gemeente voor 2027 en verder. Als gemeente kunnen we op deze begrotingen commentaar geven en aandachtspunten meegeven door middel van een zogenaamde zienswijze op de begroting. In de commissievergadering van 7 mei jl zijn deze zienswijzen en de begrotingen inhoudelijk besproken.
Laarbeek kent veel samenwerkingsverbanden waarbij het niet mogelijk is als gemeenteraad deze allemaal met dezelfde intensiteit te blijven volgen en te controleren. In veel gevallen is dit ook niet noodzakelijk. Begin dit jaar heeft de gemeenteraad een nieuwe samenwerkingsagenda vastgesteld waarin afspraken zijn gemaakt hoe prioritering aan te brengen in de omgang met de verschillende samenwerkingsverbanden. Zo is de behandeling van de peelgemeenten, waar naast dat hier veel geld in zit ook veel impact heeft voor Laarbeekse inwoners, belangrijker dan de deelname van de Bank Nederlandse Gemeenten waar Laarbeek enkel geld van leent. Voor sommige samenwerkingsverbanden kunnen we daarom voor de controle meeliften op grotere gemeenten met meer capaciteit.
Terug naar de begrotingen voor 2027 van de samenwerkingsverbanden. In de begrotingen hebben de meeste samenwerkingsverbanden goed gekeken in het beperken van de kosten met het oog op het nieuwe ravijnjaar 2028. Verhogingen zijn veelal beperkt gebleven tot hetgeen strikt noodzakelijk en er zijn weinig tot geen nieuwe projecten opgestart. Dit geldt niet voor de veiligheidsregio waar een forse financiele bijstelling noodzakelijk is om naar de toekomst een stevige organisatie te hebben staan. Dit was echter geen verrassingen vorig jaar al aangekondigd. Het gaat om flinke investeringen in de weerbaarheid van de samenleving en het bestrijden van natuurbranden.
Voor de omgevingsdienst, afgekort ODZOB, is zelfs een tariefverlaging voorzien. Voor Laarbeek werkt dit niet direct door in lagere kosten omdat er ook mee vragen liggen bij de ODZOB, maar het beperkt wel de groei. Een positief signaal dat hard is gewerkt aan het verbeteren van de organisatie en het werken aan meer vast eigen personeel.
Voor de metropoolregio Eindhoven wordt opgeroepen om de groei van voorzieningen in de regio actiever onder de aandacht te krijgen. Dit vinden we belangrijk, het draagvlak van de groei van de regio kan alleen bereikt worden als het ook betere voorzieningen oplevert voor onze gemeente. Dit is ook nodig met het oog op de enorme groei van het aantal inwoners in de regio. Het gaat hierbij in eerste instantie om basisvoorzieningen die moeten stroken met de groei zoals scholen en gezondheidsvoorzieningen. Maar het gaat ook om de groei van sport en recreatievoorzieningen in de kernen.
Samenvattend zijn de wijzigingen voor de begrotingen van 2027 beperkt en volgen geen verrassende zaken. Wij blijven de samenwerkingsverbanden scherp in de gaten houden en zullen in de commissievergaderingen regelmatig terugkoppeling vragen aan de wethouders voor de diverse samenwerkingsverbanden.
