Eind 2021 hebben alle regio’s in Nederland haar eigen energiestrategie vastgesteld, de regionale energiestrategie, afgekort RES 1.0. In deze strategie zette onze regio in op grootschalige opwek met wind en zon en het besparen van energie. Ook werd ingezet op de warmtetransitie om gebruik te maken van duurzame warmte. In Laarbeek zijn 5 pilots met de aanleg van zonnevelden en is flink gediscussieerd over de bouw van windmolens op de Hei die er uiteindelijk niet zijn gekomen.
Inmiddels zijn we 5 jaar verder en de doelen uit de RES1.0 voor 2030, de opwek van 2TW energie, worden niet behaald. Onder andere netcongestie en perikelen rondom radar hebben verdere groei van grootschalige opwek doen stagneren. Ook zijn er veel ruimtelijke discussies gevoerd over de bouw van bijvoorbeeld windmolens en heeft de Provincie verdere uitbreiding van zon op land beperkt.
Met de inzichten van de tegenwoordige tijd is het noodzakelijk om de RES te gaan herzien. Er wordt nu toegewerkt naar de RES 2.0 waarin de plannen en ambities bijgeschaafd kunnen worden naar de hernieuwde inzichten en technieken. Op woensdag 23 september zijn de raadsleden uit de regio hierover verder geïnformeerd.
In de RES 2.0 blijft besparing gehandhaafd. Wat je immers niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. Met regelingen rondom isolatie die financiele steun biedt aan huiseigenaren is hier nog veel te winnen. Het aanvullen van de duurzame opwek in wind en zon is niet meer zondermeer aan de orde doordat het net dit niet meer aankan. Er zal vooral gezocht moeten worden naar een energiemix op kleinere schaal waarbij wordt gekeken hoe energie op de juiste momenten kan worden benut om de pieken en dalen af te vlakken. Pas na uitbreiding van de capaciteit op het energienet kan weer verder gewerkt worden aan duurzame opwek.
Staan we dan in de tussentijd stil? Nee, dat niet, er kan nog volop gewerkt worden aan besparing en duurzame warmte. Met duurzame warmte, bijvoorbeeld door tijdelijke opslag in de grond, kan het energienet ontlast worden. Ook voor toepassing van geothermie liggen in deze regio kansen om met diepere bronnen warm water naar boven te halen en in de zomer te koelen.
De raadsleden zijn ook bijgepraat over het grotere plaatje van de energietransitie wereldwijd en op Nederlandse schaal. Waar vaak sombere cijfers komen over doelen die niet worden behaald wordt hier toch wel een positiever verhaal geschetst. Uiteindelijk is er het afgelopen decennium een flinke energiebesparing bereikt en is de duurzame opwek gigantisch gegroeid. De doelen 2030 en 2050 kunnen grotendeels nog steeds behaald worden en met technologische ontwikkelingen is er vertrouwen dat dit steeds verder komt.
Als je uitzoomt dan kan klimaat en economie niet los van elkaar worden gezien. Als we namelijk aan de ontwikkelingen in het klimaat niets doen gaat ook onze economie en de economie wereldwijd onderuit door schade, branden en droogte met het mislukken van oogsten tot gevolg. Afgelopen zomer is hiervan een goed voorbeeld.
Maar ook de geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid omdat 90% van de energie van Europa wordt geïmporteerd. Het maakt ons veel te afhankelijk van de wereld. Er zal dus goed gekeken moeten worden naar de juiste energiemix waarbij fossiele bronnen als gas en olie stapsgewijs worden vervangen door groene duurzame varianten zoals zon, wind, waterstof en biomassa. Het zijn nu nog forse investeringen maar op termijn leveren deze investeringen juist geld op, niets doen is op termijn vele malen duurder.
Maak daarom en plan en handel ernaar om deze overstap te kunnen maken. Er zijn nog heel veel technische ontwikkelingen waarbij bijvoorbeeld nieuw geprinte zonnencellen die in Eindhoven worden ontwikkeld die met veel minder materiaal in veel verschillende vormen kunnen worden gemaakt. In de tussentijd moeten we ons richten op het besparen van energie en nivelleren van onze pieken in het energiesysteem. Dit komt vooral door warmtepompen, electische auto’s en de zonnepanelen.
Het advies is dus om nu te blijven investeren in duurzame energie en energiebesparingen met techniek om ook onze voorspoed in de toekomst te behouden. Het kost nu geld, maar het maakt de toekomst juist goedkoper!
Een duidelijke boodschap waar wij als gemeente ook mee aan de slag kunnen. Het ondersteunen van energiebesparende maatregelen en het zoeken naar de juiste balans in het stroomnet om zo duurzame opwek van energie weer toegang te kunnen geven.
