Op 10 december stond een bijeenkomst in Geldrop gepland door het samenwerkingsverband ‘een 10 voor de jeugd’ om een doorkijk te geven naar de toekomst van de jeugdzorg. Deze bijeenkomst stond al gepland maar werd door een artikel in het Eindhovens Dagblad enkele dagen ervoor in een ander daglicht geplaatst. Dit krantenartikel gaf een besluit weer tot verregaande bezuinigingen waarbij diverse ondersteuningen in jeugdzorg zouden komen te vervallen. Als ABL hebben we kennis genomen van het artikel in het ED, maar toch vooral het verhaal van de organisatie ‘een 10 voor de jeugd’ zelf zorgvuldig aangehoord.
De titel van de bijeenkomst was ‘Reikwijdte en normaliseren’ wat betekent dat gekeken moet worden wat de grenzen zijn waar de jeugdzorg wel of niet verantwoordelijk is en wat de verantwoordelijkheid van de ouders zelf is. Aanleiding voor deze beschouwing is dat het budget voor jeugdzorg afneemt terwijl de kosten toenemen. Maar zelfs als het budget niet gekort zou worden zouden de mogelijkheden vanwege personeelstekort alsnog minder worden. Zoals het nu gaat kan het niet nog 10 jaar verder. Er zal op termijn iets moeten veranderen.
Zowel de zorgkosten per client als het aantal cliënten stijgen. Per gemeente verschilt het wel flink waardoor ook de kosten flink kunnen fluctueren. Dit komt bijvoorbeeld dat er weinig differentiatie zit tussen lichte en zware zorg. Soms wordt sneller gegrepen naar zware zorg terwijl een tussenvariant ook mogelijk was geweest. Naast stijgen van de kosten is er ook onvoldoende capaciteit om hulp te bieden en daardoor komt jeugd die het echt nodig heeft in de problemen. Er moet een afbakening komen van de reikwijdte, anders is het niet houdbaar meer. De zorg voor kwetsbare jeugd is heel belangrijk om te voorkomen dat ze bijvoorbeeld in het criminele circuit belanden.
Doel is scherpere keuzes wat jeugdhulp is, meer veerkracht voor gezinnen en de meest kwetsbare geholpen. De focus wordt meer gelegd op eigen regie, normaliseren en de-medicaliseren. Dat was het doel van de landelijke hervormingsagenda jeugd die is opgesteld door de Rijksoverheid. Maar de landelijke overheid trekt haar handen er vanaf en laat dit verder over aan de regio’s. De bezuinigingen zijn al wel doorgevoerd door de Rijksoverheid, maar de afspraak om het samen op te pakken wordt overboord gezet.
Thuisopvang blijft de voorkeur, met als tweede een opvangoptie zo dichtbij mogelijk bij de thuissituatie om het kind zoveel mogelijk in de eigen vertrouwde omgeving te ondersteunen. Er zijn echter maar weinig opvangplekken bij anderen, zeker in de buurt.
Het samenwerkingsverband ‘een 10 voor de jeugd’ is een inkooporganisatie die zorg inkoopt bij zorgorganisaties. Er moet steeds bekeken worden dat deze inkoop, zorgpakketten, blijft aansluiten op de zorgvraag van die jongeren. Zo is er bijvoorbeeld steeds meer knelling met taalverschillen in de regio met expats. Daar moet ook de ingekochte zorg op aangepast worden.
Er zijn 3 uitgangspunten waarmee bepaald wordt of een product wel of niet in de reikwijdte van de jeurdzorg valt:
- Het product moet aantoonbaar/bewezen effectief zijn
- Het product is niet bedoeld voor de meest kwetsbare doelgroep
- Het product past wel onder de visie van normaliseren
Aan de hand van bijgaande uitgangspunten wordt gekeken om zorgonderdelen te schrappen of te schrapen. Alle opties worden voorgelegd in onder andere het werkveld maar ook de zorgaanbieders en bestuur. Jeugdigen en gezinnen zelf wordt ook om hun meningen gevraagd, evenals ter zake deskundigen. Hiermee wordt beoogd om tot zo uitgebreid mogelijk gewogen besluiten te komen waarna deze voorgelegd worden aan het algemeen bestuur en uiteindelijk de gemeenteraden ter besluitvorming.
Het gesprek wil ‘een 10 voor de jeugd’ open en transparant voeren. Niet iets wat ‘een 10 voor de jeugd’ wil, maar iets wat ‘een 10 voor de jeugd’ ziet gebeuren en iets mee moet. De ingang van de nieuwe opzet kan pas vanaf 2028 omdat dan pas de nieuwe contracten in zouden gaan. In die tussenperiode gaat wel volop gecommuniceerd worden wat er gaat veranderen naar alle belanghebbenden.
Het was een confronterende bijeenkomst, maar wel een eerlijke boodschap. De afgelopen jaren hebben we het samenwerkingsverband ‘een 10 voor de jeugd’ ervaren als een eerlijk en open organisatie die goed communiceert. We hebben daarom alle vertrouwen in het voorgestelde proces. We zijn blij dat ons voorgevoel dat het artikel in het ED uit zijn verband getrokken is terecht was en niet bijdraagt aan een goede dialoog.
